📅 2 oktober 2026  ⏱ 7 min leestijd

Het is een roerige week voor box 3. Op dinsdag 29 september presenteerde het kabinet een plan om al vanaf 2028 over te stappen op een vermogenswinstbelasting. Twee dagen later stond minister Heinen alweer open voor aanpassingen, na stevige kritiek uit de Tweede Kamer. Wat ligt er nu op tafel, wat is nog onzeker en wat betekent het voor u als ondernemer, dga of vastgoedbelegger?

In dit artikel zetten we de meest recente ontwikkelingen op een rij, met een rekenvoorbeeld voor 2027 en concrete aandachtspunten voor uw vermogensstructuur. Let op: het gaat om voorstellen van een minderheidskabinet. Er is nog geen parlementaire meerderheid en details kunnen de komende weken nog wijzigen.

📌 In het kort

• 2028: vermogenswinstbelasting voor alle financiële instrumenten (aandelen, obligaties, opties) – circa 90% van het vermogen met waardeontwikkeling in box 3.
• 2030: vermogenswinstbelasting voor al het box 3-vermogen.
• 2027: heffingsvrij vermogen omlaag naar € 30.846 per persoon en forfait overige bezittingen omhoog naar 7,87%.
• Box 2: grens excessief lenen in vijf stappen naar € 100.000, toptarief tijdelijk naar 29,2%.
• 1 oktober: Heinen wil de ondergrens heroverwegen om kleine spaarders te ontzien. Het nieuwe bedrag is nog niet bekend.

Wat heeft het kabinet op 29 september voorgesteld?

In een Kamerbrief van premier Jetten, minister Heinen en staatssecretaris Eerenberg kondigt het kabinet een novelle aan op het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3. Dat wetsvoorstel ligt al bij de Eerste Kamer, maar liep vast op de vermogensaanwasbelasting: een heffing over zowel gerealiseerde als ongerealiseerde waardestijgingen. Daarvoor bleek in de Eerste Kamer nauwelijks steun te zijn.

Met de novelle wordt de koers verlegd naar een vermogenswinstbelasting. U betaalt dan pas belasting op het moment dat een winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld bij verkoop of uitkering, en niet meer over papieren winst.

De nieuwe tijdlijn

Welke bezittingen precies onder de categorie “overige vermogensbestanddelen” vallen, staat nog niet in de brief. Daarvoor moet de tekst van de novelle worden afgewacht. Op 1 oktober gaf staatssecretaris Eerenberg in de Tweede Kamer wel aan dat crypto niet kan meeliften in de versnelde overstap, net als bijvoorbeeld goud en zilver.

Hoe wil het kabinet dit betalen?

Een vermogenswinstbelasting levert de eerste jaren minder op, omdat er pas belasting binnenkomt als winsten worden verzilverd. Om dat gat te dichten, stelt het kabinet een aantal maatregelen voor die vooral kleinere spaarders, beleggers en dga’s raken.

1. Heffingsvrij vermogen bijna gehalveerd in 2027

Het heffingsvrij vermogen zou in 2027 teruggaan naar het niveau van 2020: € 30.846 per persoon. Onder de huidige wet zou dat bedrag juist stijgen naar ruim € 60.000. Fiscale partners kunnen het bedrag nog steeds samen benutten.

2. Hoger forfait voor beleggingen en vastgoed

Het forfaitaire rendement op overige bezittingen stond voor 2027 al op 6,37%. Het kabinet wil daar 1,5 procentpunt bovenop zetten, wat uitkomt op 7,87%. Onder deze categorie vallen niet alleen aandelen en obligaties, maar ook verhuurd vastgoed en een tweede woning.

3. Lager heffingsvrij resultaat vanaf 2028

In het nieuwe stelsel geldt geen heffingsvrij vermogen meer, maar een heffingsvrij resultaat. In het oorspronkelijke wetsvoorstel was dat € 1.800 per persoon; het kabinet wil dit verlagen naar € 1.000. Bij 2% spaarrente betekent dat een vrijstelling over ongeveer de eerste € 50.000 in plaats van € 90.000. Naar schatting gaan daardoor zo’n 850.000 extra mensen box 3-belasting betalen.

4. Maatregelen in box 2 voor dga’s

• Excessief lenen: de grens daalt vanaf 2027 in vijf jaarlijkse stappen van € 80.000, van € 500.000 naar € 100.000. Eigenwoningschulden blijven uitgezonderd.
• Hoge box 2-tarief: tijdelijk, gedurende vier jaar, verlaagd van 31% naar 29,2%. Het idee is dat dga’s daardoor meer dividend uitkeren, wat extra belastingopbrengst oplevert.

Wat gebeurde er op 1 oktober?

Tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen kreeg het plan veel kritiek, ook van coalitiepartijen VVD en CDA. Vooral de halvering van het heffingsvrij vermogen lag gevoelig. Minister Heinen gaf aan dat hij dacht dat kleine spaarders met de voorgestelde grens voldoende werden ontzien, maar dat de Kamer dat anders ziet. Hij staat daarom open voor een andere ondergrens.

Welke grens dat wordt en hoe het kabinet het ontstane financiële gat dicht, is nog onbekend. Volgens de minister moet een wijziging eerst opnieuw worden doorgerekend. Naar verwachting komt er meer duidelijkheid rond de behandeling van het Belastingplan in de Tweede Kamer, over ongeveer twee weken. Over het hogere forfait van 7,87% voor beleggingen en vastgoed in 2027 is nog niets teruggedraaid.

📆 Belangrijke data

• 5 oktober 2026: overleg Eerste Kamer met minister Heinen en staatssecretaris Eerenberg over de toekomst van box 3.
• Half oktober: behandeling Belastingplan 2027 in de Tweede Kamer, verwachte duidelijkheid over de ondergrens.
• Vóór 31 december 2026: maatregelen moeten door Tweede én Eerste Kamer zijn aangenomen om per 1 januari 2027 in te gaan.

📊 Rekenvoorbeeld: wat betekent het voor uw box 3-aanslag in 2027?

Stel: u heeft geen fiscale partner en op 1 januari € 30.000 op een privéspaarrekening en € 120.000 aan beleggingen. U heeft geen box 3-schulden. We rekenen met een spaarrente-forfait van 1,28% (dat percentage voor 2027 is nog niet definitief).

📊 Rekenvoorbeeld box 3 – vermogen € 150.000

2026 (huidig, heffingsvrij € 59.357, forfait 6,00%)± € 1.650

2027 volgens huidige wet (heffingsvrij ± € 60.098, forfait 6,37%)± € 1.732

2027 volgens kabinetsvoorstel (heffingsvrij € 30.846, forfait 7,87%)± € 2.811

Verschil voorstel t.o.v. huidige wet+ € 1.079 per jaar

In dit voorbeeld stijgt de box 3-aanslag met ruim 60%. Wie veel belegt of vastgoed in privé heeft, merkt het hogere forfait het sterkst. Heeft u een lager werkelijk rendement behaald dan het forfait? Dan kunt u via de tegenbewijsregeling belasting betalen over uw werkelijke rendement.

Wat betekent dit voor ondernemers en vastgoedbeleggers?

Vastgoed in privé

Voor vastgoedbeleggers is 2027 vooral een duur overgangsjaar: verhuurd vastgoed valt onder overige bezittingen en wordt dus geraakt door het forfait van 7,87%. Vanaf 2028 valt vastgoed onder de vermogenswinstbelasting, waarbij u belasting betaalt over huurinkomsten en over gerealiseerde waardestijging bij verkoop. Bekijk ook ons artikel over zakelijk vastgoed kopen en financieren.

Dga’s met een rekening-courant of lening bij de bv

Leent u meer dan € 100.000 van uw eigen bv (exclusief eigenwoningschuld)? Dan krijgt u door de stapsgewijze verlaging de komende jaren te maken met box 2-heffing over het meerdere. Het tijdelijk lagere toptarief van 29,2% kan een moment zijn om af te lossen via een dividenduitkering.

Privé of in de bv?

De verschuiving van box 3 naar winstbelasting maakt de afweging tussen privé beleggen en beleggen via een (holding-)bv opnieuw relevant. Lees meer over de voor- en nadelen in ons artikel over een holdingstructuur opzetten.

✓ Voordelen en ✗ nadelen van de plannen

• Geen belasting meer over ongerealiseerde winst op aandelen en obligaties vanaf 2028
• Meer duidelijkheid over de richting van box 3 na jaren van onzekerheid
• Tijdelijk lager box 2-tarief maakt dividenduitkering aantrekkelijker

• Fors lagere vrijstelling in 2027: meer mensen gaan box 3-belasting betalen
• Hoger forfait raakt beleggers en vastgoedbezitters direct in 2027
• Dga’s met een hoge schuld aan de bv moeten mogelijk afbouwen
• Banken kunnen in het eerste jaar geen gegevens aanleveren voor de vooringevulde aangifte

Wat kunt u nu al doen?

1. Breng uw box 3-vermogen per 1 januari 2027 in kaart. Splits spaargeld, beleggingen, vastgoed en schulden.
2. Reken beide scenario’s door (huidige wet en kabinetsvoorstel) zodat u weet wat de impact is.
3. Controleer uw rekening-courant bij de bv. Zit u boven of rond de € 100.000, maak dan een afbouwplan.
4. Houd zakelijk en privé gescheiden. Zakelijk spaargeld van uw onderneming valt niet in box 3.
5. Wacht met grote herstructureringen tot de definitieve teksten bekend zijn, en schakel bij twijfel een fiscalist in.

Veelgestelde vragen over box 3 in 2027 en 2028

Wanneer gaat de nieuwe box 3 in?

Volgens de plannen geldt vanaf 2028 een vermogenswinstbelasting voor alle financiële instrumenten. Vastgoed en aandelen in start- en scale-ups vallen daar al onder. Vanaf 2030 moet al het box 3-vermogen onder de vermogenswinstbelasting vallen. Hoeveel is het heffingsvrij vermogen in 2027?

Het kabinet stelt € 30.846 per persoon voor, tegen € 59.357 in 2026. Minister Heinen heeft op 1 oktober toegezegd naar een andere ondergrens te kijken, dus het definitieve bedrag staat nog niet vast. Wat verandert er voor dga’s die geld lenen van hun bv?

De grens van de Wet excessief lenen daalt vanaf 2027 in vijf stappen van € 80.000 naar € 100.000. Eigenwoningschulden blijven buiten beschouwing. Het hoge box 2-tarief gaat tijdelijk naar 29,2%. Valt crypto ook onder de vermogenswinstbelasting vanaf 2028?

Volgens staatssecretaris Eerenberg kan crypto niet mee in de versnelde aanpassing. Crypto valt waarschijnlijk onder de overige bezittingen, waarvoor in 2028 en 2029 nog een vermogensaanwasbelasting geldt.

Vermogensstructuur of financiering herzien?

De box 3-plannen kunnen gevolgen hebben voor uw vastgoedfinanciering, rekening-courant of holdingstructuur. Wij denken graag met u mee.Bekijk mijn opties →

Veilig ✓  Gratis ✓  ⚡ Snel

Gerelateerde artikelen

• Hoe werkt box 3 in Nederland? – Uitleg van de vermogensrendementsheffing
• Holdingstructuur opzetten: stappen, voordelen & financiering
• Zakelijk vastgoed kopen: zo financiert u een bedrijfspand

Bronnen

• Kamerbrief 29 september 2026 – Tweede Kamer
• Belastingdienst – Box 3
• Rijksoverheid – Inkomstenbelasting box 3

Over de auteur
Jurrian Middel (MSc Finance) is het eerste aanspreekpunt bij Zakelijk-Financieren.nl. Hij helpt ondernemers en vastgoedbeleggers, samen met een team van ervaren adviseurs, aan de juiste financiering.

⚠ Disclaimer – De informatie op deze pagina is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vormt geen fiscaal of financieel advies. De beschreven maatregelen zijn voorstellen van het kabinet (stand 2 oktober 2026) en kunnen nog wijzigen. Rekenvoorbeelden zijn indicatief. Raadpleeg voor uw persoonlijke situatie een belastingadviseur.